Sốt siêu vi - virut - Khám chữa bệnh, bài thuốc, y học, Y khoa - Khám chữa bệnh, khám bệnh, chữa bệnh, bài thuốc, y học
Sốt siêu vi - virut, Sốt virus, Triệu chứng sốt siêu vi và virus, phòng tránh và phòng khám, bệnh viện, sốt virus trẻ em
Phân trang 1/1 Trang đầu [1] Trang cuối [ Kiểu hiển thị Trích dẫn | Liệt kê ]
Sốt virut là bệnh gặp chủ yếu trong mùa hè ở trẻ, bệnh rất dễ lây qua đường hô hấp với triệu chứng điển hình là trẻ đột ngột sốt cao 39 - 40oC, kèm theo các triệu chứng khác như ho, chảy mũi, rối loạn tiêu hóa, nổi ban...
Triệu chứng trẻ bị sốt virut
Sốt cao: Đây là biểu hiện thường gặp ở những trường hợp sốt do virut, thường từ 38-39oC, thậm chí 40-41oC. Trong cơn sốt trẻ thường mệt mỏi và ít đáp ứng với các loại thuốc hạ sốt thông thường như paracetamol... Khi hạ sốt trẻ lại tỉnh táo, chơi bình thường; đau mình mẩy: ở trẻ lớn thì đau cơ bắp, trẻ thường kêu đau khắp mình, trẻ nhỏ có thể quấy khóc; đau đầu: một số trường hợp trẻ có thể đau đầu nhưng vẫn tỉnh táo, không kích thích, vật vã.
Viêm long đường hô hấp: Các biểu hiện viêm long đường hô hấp như ho, chảy nước mũi, hắt hơi, họng đỏ...
Rối loạn tiêu hóa: Thường xuất hiện sớm nếu nguyên nhân gây sốt do virut đường tiêu hóa, cũng có thể xuất hiện muộn hơn vài ngày sau khi sốt với đặc điểm là phân lỏng, không có máu, chất nhày.
Viêm hạch: Đặc biệt là các hạch vùng đầu, mặt, cổ thường sưng to, đau có thể nhìn hoặc sờ thấy.
Phát ban: Thường xuất hiện 2-3 ngày sau khi sốt, khi xuất hiện ban thì sẽ đỡ sốt.
Viêm kết mạc mắt: Kết mạc mắt có thể đỏ, có dử mắt, chảy nước mắt.
Nôn: Có thể trẻ nôn nhiều lần nhưng thường xuất hiện sau khi ăn.
Một số loại virut thường gây sốt như: Myxo virut, Coxackie, Entero virut, sởi, ... Virut có thể lây từ người này sang người khác, đặc biệt là nhiễm virut qua đường hô hấp, tiêu hóa... có thể gây thành dịch. Một trong các triệu chứng nổi bật của tình trạng nhiễm virut là sốt cao. Trong thuật ngữ y học thường gọi là sốt virut. Các triệu chứng trên thường xuất hiện rất rầm rộ, sau 3-5 ngày sẽ giảm dần và mất đi, trẻ trở lại khỏe mạnh.
Các xét nghiệm cho thấy: Bạch cầu thường giảm hoặc bình thường. Huyết sắc tố bình thường. CRP < 6mg/ml. Một số trường hợp có thể phân lập virut từ dịch ngoáy họng hoặc máu. Sử dụng kỹ thuật PCR có thể giúp tìm virut trong dịch hầu họng, máu.
Xử trí và phòng ngừa sốt do virut ở trẻ
Đối với các bệnh do virut gây ra hầu hết chưa có thuốc đặc hiệu, chủ yếu là điều trị chứng, đối với sốt virut ở trẻ em cũng vậy. Do đó các biện pháp thường áp dụng là:
Theo dõi nhiệt độ: Đặt nhiệt kế ở nách hoặc hậu môn. Nhiệt kế phải được giữ trong nách ít nhất 3 phút, cánh tay của trẻ áp sát vào ngực. Nhiệt độ của trẻ sẽ là số ghi trên nhiệt kế cộng thêm 0,3 - 0,4 độ. Thí dụ nhiệt kế ghi 38oC thì thân nhiệt thực sự của trẻ là 38,4oC.
Hạ sốt: Thường dùng paracetamol, chườm mát cho trẻ bằng khăn mát, lau khô mồ hôi, để trẻ nằm nơi thoáng mát, mặc quần áo mỏng. Cởi quần áo, bỏ bớt chăn cho trẻ khi đang sốt cao.
Lau bằng khăn ướt nước ấm: Dùng khăn mềm, sạch, nhúng nước ấm, lau lên khắp mình trẻ; cho tới khi thân nhiệt xuống 37oC. Tuyệt đối không được chườm nước lạnh vì sẽ gây sốt cao thêm do cơ chế co mạch ngoại vi.
Chống co giật: Nếu trẻ sốt cao trên 38,5oC thì dùng thuốc hạ sốt kèm theo thuốc chống co giật theo chỉ định của bác sĩ, đặc biệt là những trẻ có tiền sử co giật khi sốt cao.
Bù nước và điện giải: Nếu trẻ còn bú tiếp tục cho bú nhiều hơn bình thường, và cho uống bù nước ORS (Oresol) theo chỉ dẫn. Trường hợp trẻ không uống được thì dùng bông sạch chấm nước trên vào môi, miệng bé liên tục để niêm mạc môi, miệng hấp thu nước, tránh thiếu nước và chất điện giải.
Chống bội nhiễm: Vệ sinh sạch sẽ cho trẻ, nhỏ mắt, mũi bằng natriclorid 0,9%, tránh bội nhiễm vi khuẩn đường hô hấp.
Dinh dưỡng: Cần chú ý tới chế độ dinh dưỡng, nên cho trẻ ăn loãng như cháo, súp, uống nhiều nước, nước lọc, nước hoa quả như cam, chanh...
Vệ sinh: Vệ sinh cơ thể cho trẻ sạch sẽ, tắm bằng nước ấm trong phòng kín.
Chú ý: Phải đưa trẻ đến khám ngay tại trung tâm y tế khi có các dấu hiệu sau: khi trẻ sốt cao trên 38,5oC, đặc biệt là trên 39oC mà dùng thuốc hạ sốt không đáp ứng. Lơ mơ, li bì, ngủ nhiều, xuất hiện co giật, đau đầu liên tục và tăng dần, buồn nôn, nôn khan nhiều lần, sốt kéo dài trên 5 ngày.
Sốt virut rất dễ gây thành dịch nên khi trẻ bị nhiễm bệnh cần cách ly với trẻ khác và giữ ấm cho trẻ. Không nên cho trẻ ốm đến trường vì dễ lây cho nhiều trẻ khác. Trong số những loại bệnh do virut gây nên hiện đã có vaccin phòng bệnh như viêm não Nhật Bản, sởi, quai bị, Rubella, các bậc cha mẹ nên đưa con em đi tiêm chủng đúng lịch tại các cơ sở y tế. Tiêm chủng là biện pháp phòng bệnh tốt nhất hiện nay, không chỉ phòng cho bản thân trẻ tiêm mà còn tạo độ miễn dịch cho cả cộng đồng.
BS. Nguyễn Lê
Theo SKĐS
Theo số liệu điều tra dịch tễ của Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương, liên tiếp trong nhiều tuần qua, tình trạng sốt virus xảy ra trên nhiều địa phương như Hà Nội, Thái Bình, Bắc Giang, Vĩnh Phúc, trong đó trẻ em là đối tượng dễ mắc nhất. Để giảm sức ép cho bệnh viện tuyến Trung ương, xin giới thiệu cho độc giả cách chăm sóc trẻ bị sốt virus tại nhà.
Sốt là tình trạng tăng thân nhiệt cao - trên 370C khi cặp nhiệt độ tại nách, khi cặp nhiệt độ ở hậu môn hoặc miệng thì có thể tăng thêm 0,5-10C. Tình trạng sốt có thể do nhiều nguyên nhân khác nhau gây nên: do bệnh nhiễm khuẩn, do hệ thống miễn dịch, một số khối u, do trung tâm điều nhiệt bị rối loạn...

Một trong số các nguyên nhân gây sốt thường gặp ở trẻ nhỏ là sốt do virus. Khi cơ thể bị nhiễm virus, lập tức hệ thống miễn dịch của cơ thể sẽ hoạt động nhằm chống lại virus, quá trình này gây ra các phản ứng viêm và tạo ra một số chất trung gian kích thích..., chính phản ứng viêm và các chất trung gian này gây tình trạng sốt.

Trong điều kiện bình thường, cơ thể cũng mang một số loại virus ở một số cơ quan như mũi, họng, đường tiêu hóa... nhưng không gây bệnh. Khi cơ thể suy yếu môi trường thay đổi đột ngột là điều kiện thuận lợi cho virus phát triển và gây bệnh. Một số bệnh do virus thường gặp ở trẻ em là: viêm não, viêm màng não, viêm họng, viêm mũi, tiêu chảy cấp... và một số trường hợp chỉ gây sốt đơn thuần (gọi là sốt virus).

Một số biểu hiện thường xuất hiện cùng với hiện tượng sốt

Sốt cao co giật: Hiện tượng này thường xảy ra khi trẻ bị sốt cao trên 3805, toàn thân trẻ co giật, tím môi, nếu diễn biến nặng, tái phát nhiều lần thì có thể gây thiếu ôxy não, hôn mê và nhiều biến chứng nguy hiểm khác.

Sốt cao rét run: Trẻ có cảm giác toàn thân lạnh, đặc biệt là tay, chân, có thể nổi vân tím trên da.

Chảy nước mũi: Thường trẻ sẽ chảy nước mũi trong, không có mùi hôi, tăng tiết đờm dãi trong miệng.

Ho: Trẻ có thể ho khan hoặc có đờm do quá trình viêm tại mũi họng gây ra.

Rối loạn tiêu hóa: Thường là tiêu chảy cấp: trẻ đi ngoài phân lỏng, nhiều nước, không có máu. Trẻ thường rất khá nước, nếu không chăm sóc tốt, bệnh sẽ diễn biến nặng lên và có thể gây tử vong. Nếu chăm sóc tốt thì, tượng này sẽ thuyên giảm và khỏi trong 5-7 ngày.

Nôn: Trẻ có thể nôn sau khi ăn. Nếu nôn khan nhiều lần thì cần chú ý thêm các vấn đề khác về não, màng não.

Đau đầu: Trẻ lớn có thể kêu đau đầu, trẻ nhỏ thì quấy khóc, vật vã. Ngoài cơn sốt trẻ lại chơi ngoan.

Đau mình mẩy, đau cơ: Trẻ có cảm giác mệt mỏi, đau nhức cơ bắp toàn thân.

Phát ban: Sau khi sốt vài ngày, trẻ có thể xuất hiện ban đỏ trên da và đỡ sốt.

Chăm sóc trẻ bị sốt do virus tại nhà

Các bậc cha mẹ cần chú ý theo dõi sát nhiệt độ của trẻ từng giờ đến khi đỡ sốt.

Hạ sốt: Trong nhà nên thường xuyên có cặp nhiệt độ, thuốc hạ sốt. Khi thân nhiệt cao trên 38,50C thì dùng một số thuốc hạ sốt như paracetamol với liều 10-15mg/kg cân nặng, mỗi lần cách nhau 8 giờ. Không nên dùng liều cao và nhiều lần vì dễ gây ngộ độc paracetamol. Ngoài ra, cho trẻ nằm nơi thoáng mát, nới rộng quần án, chườm mát cho trẻ bằng khăn ẩm, không nên chườm đá, nước lạnh. Nếu tình trạng không cải thiện, xuất hiện co giật, rét run thì đưa trẻ đến khám tại trung tâm y tế.

Khi trẻ xuất tiết đờm dãi nhiều có thể dùng kháng sinh như amoxilin, eryth romycin theo chỉ dẫn của nhân viên y tế.

Nhỏ mũi: Nhỏ mũi cho trẻ bằng natriclorid 0,9%, nhiều lần trong ngày nhằm làm sạch mũi họng cho trẻ, tránh nguy cơ bội nhiễm mũi họng do vi khuẩn.

Dùng thuốc giảm ho, long đờm hoặc một số thuốc ho có nguồn gốc thảo dược.

Chế độ ăn: Cho trẻ ăn chế độ giàu chất dinh dưỡng, ăn lỏng, dễ tiêu, uống nhiều nước hoa quả... Nếu trẻ bị nôn sau khi ăn thì cho trẻ uống từng thìa nhỏ.

Tiêm phòng cho trẻ đầy đủ theo lịch tiêm chủng của Chương trình TCMR, nếu có điều kiện nên tiêm phòng các loại vacxin khác ngoài chương trình.

Vệ sinh cơ thể sạch sẽ, vệ sinh ăn uống: Cho trẻ ở nơi thoáng mát, đầy đủ ánh sáng, không khí trong lành. Không để trẻ bị nhiễm lạnh, nhất là khi tắm cho trẻ, ban đêm khi trẻ ngủ.

Đưa trẻ đến khám ngay tại trung tâm y tế nếu trẻ: co giật, sốt cao không hạ sốt được nôn khan nhiều lần, tiêu chảy, lơ mơ, li bì, thở nhanh.

Theo Sức khỏe và đời sống
Sốt virut là bệnh hay gặp ở trẻ, bệnh rất dễ lây qua đường hô hấp với triệu chứng điển hình là trẻ đột ngột sốt cao 39 - 40oC, kèm theo các triệu chứng khác như ho, chảy mũi, rối loạn tiêu hóa, nổi ban...

Triệu chứng trẻ bị sốt virut

Sốt cao: Đây là biểu hiện thường gặp ở những trường hợp sốt do virut, thường từ 38-39oC, thậm chí 40-41oC. Trong cơn sốt trẻ thường mệt mỏi và ít đáp ứng với các loại thuốc hạ sốt thông thường như paracetamol... Khi hạ sốt trẻ lại tỉnh táo, chơi bình thường; đau mình mẩy: ở trẻ lớn thì đau cơ bắp, trẻ thường kêu đau khắp mình, trẻ nhỏ có thể quấy khóc; đau đầu: một số trường hợp trẻ có thể đau đầu nhưng vẫn tỉnh táo, không kích thích, vật vã.

Viêm long đường hô hấp: Các biểu hiện viêm long đường hô hấp như ho, chảy nước mũi, hắt hơi, họng có thể đỏ...

Rối loạn tiêu hóa: Thường xuất hiện sớm nếu nguyên nhân gây sốt do virut đường tiêu hóa, cũng có thể xuất hiện muộn hơn vài ngày sau khi sốt với đặc điểm là phân lỏng, không có máu, chất nhày.

Viêm hạch: Đặc biệt là các hạch vùng đầu, mặt, cổ thường sưng to, đau có thể nhìn hoặc sờ thấy.

Phát ban: Thường xuất hiện 2-3 ngày sau khi sốt, khi xuất hiện ban thì sẽ đỡ sốt.

Viêm kết mạc mắt: Kết mạc mắt có thể đỏ, có dử mắt, chảy nước mắt.

Nôn: Có thể trẻ nôn nhiều lần nhưng thường xuất hiện sau khi ăn.

Diễn biến của sốt virut

Cơ thể trẻ em do chưa có sức đề kháng cao nên rất dễ bị nhiễm bệnh, trong những ngày hè, nhiều trẻ phải nhập viện do sốt virut là hiện tượng rất hay gặp tại khoa nhi các bệnh viện. Trong điều kiện bình thường cũng có những virut ký sinh trên đường hô hấp, tiêu hóa... khi gặp điều kiện thuận lợi chúng phát triển, xâm nhập cơ thể và gây bệnh.

Một số loại virut thường gây sốt như: Myxo virut, coxackie, entero virut, sởi, ... Virut có thể lây từ người này sang người khác, đặc biệt là nhiễm virut qua đường hô hấp, tiêu hóa... có thể gây thành dịch. Một trong các triệu chứng nổi bật của tình trạng nhiễm virut là sốt cao. Trong thuật ngữ y học thường gọi là sốt virut. Các triệu chứng trên thường xuất hiện rất rầm rộ, sau 3-5 ngày sẽ giảm dần và mất đi, trẻ trở lại khỏe mạnh.

Các xét nghiệm cho thấy: Bạch cầu thường giảm hoặc bình thường. Huyết sắc tố bình thường. CRP < 6mg/ml. Một số trường hợp có thể phân lập virut từ dịch ngoáy họng hoặc máu. Sử dụng kỹ thuật PCR có thể giúp tìm virut trong dịch hầu họng, máu.

Xử trí và phòng ngừa sốt do virut ở trẻ

Đối với các bệnh do virut gây ra hầu hết chưa có thuốc đặc hiệu, chủ yếu là điều trị triệu chứng, đối với sốt virut ở trẻ em cũng vậy. Do đó các biện pháp thường áp dụng là:

Cặp nhiệt độ: Đặt nhiệt kế ở nách hoặc hậu môn. Nhiệt kế phải được giữ trong nách ít nhất 3 phút, cánh tay của trẻ áp sát vào ngực. Nhiệt độ của trẻ sẽ là số ghi trên nhiệt kế cộng thêm 0,3 - 0,4 độ. Thí dụ nhiệt kế ghi 38oC thì thân nhiệt thực sự của trẻ là 38,4oC.

Hạ sốt: Bằng nhiều cách như uống thuốc, chườm mát cho trẻ bằng khăn mát, lau khô mồ hôi, để trẻ nằm nơi thoáng mát, mặc quần áo mỏng. Cởi quần áo, bỏ bớt chăn cho trẻ khi đang sốt cao. Lau bằng khăn ướt nước ấm. Tuyệt đối không được chườm nước lạnh vì sẽ gây sốt cao thêm do cơ chế co mạch ngoại vi.

Chống co giật: Nếu trẻ sốt cao trên 38,5oC thì dùng thuốc hạ sốt kèm theo thuốc chống co giật theo chỉ định của bác sĩ, đặc biệt là những trẻ có tiền sử co giật khi sốt cao.

Bù nước và điện giải: Nếu trẻ còn bú tiếp tục cho bú nhiều hơn bình thường, và cho uống bù nước ORS (Oresol) theo chỉ dẫn. Trường hợp trẻ không uống được thì dùng bông sạch chấm nước trên vào môi, miệng bé liên tục để niêm mạc môi, miệng hấp thu nước, tránh thiếu nước và chất điện giải.

Chống bội nhiễm: Vệ sinh sạch sẽ cho trẻ, nhỏ mắt, mũi bằng natriclorid 0,9%, tránh bội nhiễm vi khuẩn đường hô hấp.

Dinh dưỡng: Cần chú ý tới chế độ dinh dưỡng, nên cho trẻ ăn loãng như cháo, súp, uống nhiều nước, nước lọc, nước hoa quả như cam, chanh...

Phải đưa trẻ đến khám ngay tại trung tâm y tế khi có các dấu hiệu sau: Khi trẻ sốt cao trên 38,5oC, đặc biệt là trên 39oC mà dùng thuốc hạ sốt không đáp ứng. Lơ mơ, li bì, ngủ nhiều, xuất hiện co giật, đau đầu liên tục và tăng dần, buồn nôn, nôn khan nhiều lần, sốt kéo dài trên 5 ngày.

Sốt virut là bệnh dễ lây, nhất là trong gia đình và trường học. Do đó, người bị sốt virut nên hạn chế tiếp xúc với người khác, nhất là trẻ em. Khi trẻ bị sốt virut cần cho trẻ nghỉ học đến khi khỏi hẳn để tránh lây cho trẻ khác, cách ly với trẻ khác và giữ ấm cho trẻ. Những người xung quanh nên phòng bệnh bằng cách nhỏ nước muối, ăn nhiều hoa quả giàu vitamin C để nâng cao sức đề kháng của cơ thể.

BS. Thanh Hạnh
Theo SKĐS
Hiện đang là thời điểm chuyển từ mùa hè sang mùa thu, nhiệt độ trong ngày chênh nhau nhiều, khiến trẻ nhỏ mắc bệnh và nhập viện tăng, nhất là những trường hợp bệnh nhân bị suy hô hấp, viêm phổi, sốt virut... Tỷ lệ bệnh nhân đến khám tại các bệnh viện tăng nhanh: Bệnh viện Xanh Pôn, Hà Nội khoảng 300 trẻ mỗi ngày, Thanh Nhàn 200 trẻ, Đức Giang 120, Bắc Thăng Long 160...Vì vậy, các phụ huynh cần chăm sóc trẻ để phòng tránh bệnh sốt virut trong thời tiết chuyển mùa.

Biểu hiện của trẻ sốt virut chủ yếu là nhiệt độ cơ thể tăng cao trên 38o C, sốt kéo dài... Ảnh: TL
Nhận biết các dấu hiệu khi trẻ bị sốt virut
Sốt cao: Đây là biểu hiện thường gặp ở những trường hợp sốt do virut, thường từ 38-39oC, thậm chí 40-41oC. Khi hạ sốt trẻ lại tỉnh táo, chơi bình thường; đau mình mẩy: ở trẻ lớn thì đau cơ bắp, trẻ thường kêu đau khắp mình, trẻ nhỏ có thể quấy khóc; đau đầu: một số trường hợp trẻ có thể đau đầu nhưng vẫn tỉnh táo,...

Viêm long đường hô hấp: Các biểu hiện viêm long đường hô hấp như ho, chảy nước mũi, hắt hơi, họng có thể đỏ...

Rối loạn tiêu hóa: Thường xuất hiện sớm nếu nguyên nhân gây sốt do virut đường tiêu hóa, cũng có thể xuất hiện muộn hơn vài ngày sau khi sốt với đặc điểm là đại tiện lỏng, không có máu, chất nhày.

Viêm hạch: Đặc biệt là các hạch vùng đầu, mặt, cổ thường sưng to, đau có thể nhìn hoặc sờ thấy.

Phát ban: Thường xuất hiện 2-3 ngày sau khi sốt, khi xuất hiện ban thì sẽ đỡ sốt.

Viêm kết mạc mắt: Kết mạc mắt có thể đỏ, có dử mắt, chảy nước mắt.

Nôn: Có thể trẻ nôn nhiều lần nhưng thường xuất hiện sau khi ăn.

Kiên trì hạ sốt và bù nước

Sốt do vi rút, trẻ sốt cao liên tục trong nhiều ngày, có những trẻ chỉ sốt về đêm, về chiều, rồi kèm theo các triệu chứng sổ mũi nhiều, họng đỏ gây kích thích khiến bé có tiếng ho, rồi có cảm giác bé nuốt vướng, nôn trớ...

Các chuyên gia y tế khuyến cáo: Kháng sinh không có hiệu quả điều trị sốt vi rút. Trẻ đã bị sốt cao liên tục trong nhiều ngày, cơ thể đã mệt mỏi nay lại uống thêm kháng sinh, sức đề kháng càng giảm. Có trẻ còn bị tác dụng phụ của kháng sinh gây đi ngoài... sức khỏe càng yếu, khiến sốt càng kéo dài. Vì thế, điều quan trọng là dùng thuốc hạ sốt và bổ sung thêm nước (nước trái cây, dung dịch oresol...). Lưu ý, nhiều trường hợp, trẻ mới dùng thuốc hạ sốt được 2 - 3 tiếng đã tái sốt lại thì không cho trẻ uống tiếp thuốc hạ sốt mà cần chườm khăn ấm vào bẹn, nách, trán... Nếu trẻ kèm theo triệu chứng sổ mũi nhiều thì cần rửa nước muối sinh lý hàng ngày giúp mũi thông thoáng.

Phải đưa trẻ đến khám ngay tại cơ sở  y tế khi có các dấu hiệu sau:

- Sốt cao trên 38,5oC, đặc biệt là trên 39oC mà dùng thuốc hạ sốt không hiệu quả.

Lơ mơ, li bì, ngủ nhiều, xuất hiện co giật, đau đầu liên tục, tăng dần, buồn nôn, nôn khan nhiều lần, sốt kéo dài trên 5 ngày.

Để phòng bệnh trong thời điểm chuyển mùa, cần nâng cao sức đề kháng cho trẻ bằng chế độ dinh dưỡng hợp lý, cho trẻ uống nhiều nước hàng ngày và chú ý mặc quần áo theo thời tiết. Vì thời điểm này, về đêm khuya và sáng sớm đã hơi se lạnh, trong khi buổi trưa lại nắng gay gắt, nên cần điều chỉnh quần áo cho trẻ thường xuyên, vừa phòng nguy cơ nhiễm lạnh, vừa phòng nguy cơ đổ mồ hôi cũng gây cảm lạnh cho bé.

Bác sĩ  Nguyễn Văn Tuấn
Theo SKĐS
Các bệnh do virut gây ra hầu hết chưa có thuốc đặc hiệu, chủ yếu là điều trị triệu chứng, đối với sốt virut ở trẻ em cũng như người lớn.

Trước hết phải cặp nhiệt độ cho trẻ. Nhiệt kế phải được giữ trong nách ít nhất 3 phút, cánh tay của trẻ áp sát vào ngực. Hạ sốt cho trẻ khi nhiệt độ từ 38,5oC trở lên, thường dùng  paracetamol liều 10mg/kg cân nặng, 6 giờ/1 lần.


Chườm mát cho trẻ bằng khăn mát, lau khô mồ hôi, để trẻ nằm nơi thoáng mát, mặc quần áo mỏng. Cởi quần áo, bỏ bớt chăn cho trẻ khi đang sốt cao.  Dùng khăn mềm, sạch, nhúng nước ấm (1 cốc nước sôi + 3-3,5 cốc nước nguội) lau khắp mình trẻ cho tới khi thân nhiệt xuống 37oC. Tuyệt đối không được chườm nước lạnh vì sẽ gây sốt cao thêm do cơ chế co mạch ngoại vi.

Nếu trẻ sốt cao 39-40oC thì dùng thuốc hạ sốt kèm theo thuốc chống co giật theo chỉ định của bác sĩ, đặc biệt là những trẻ có tiền sử co giật khi sốt cao. Nếu trẻ còn bú tiếp tục cho bú nhiều hơn bình thường, và cho uống bù nước ORS (oresol) theo chỉ dẫn. Trường hợp trẻ không uống được thì dùng bông sạch chấm nước ORS vào môi, miệng bé liên tục để niêm mạc môi, miệng hấp thu nước, tránh thiếu nước và chất điện giải.

Vệ sinh sạch sẽ cho trẻ, nhỏ mắt, mũi bằng natriclorid 0,9%, tránh bội nhiễm vi khuẩn đường hô hấp. Ngoài ra cần chú ý tới chế độ dinh dưỡng, nên cho trẻ ăn loãng như cháo, súp, uống nhiều nước, nước lọc, nước hoa quả như cam, chanh... Vệ sinh cơ thể cho trẻ sạch sẽ, tắm bằng nước ấm trong phòng kín.

Phải đưa trẻ đến khám ngay tại cơ sở y tế khi có các dấu hiệu sau: khi trẻ sốt cao trên 38,5oC, đặc biệt là trên 39oC mà dùng thuốc hạ sốt không đáp ứng. Lơ mơ, li bì, ngủ nhiều, xuất hiện co giật, đau đầu liên tục và tăng dần, buồn nôn, nôn khan nhiều lần, sốt kéo dài trên 5 ngày.

Viet Bao (Theo SK&ĐS)
Hai tuần trở lại đây, thời tiết Hà Nội và các tỉnh phía Bắc thay đổi, sáng tối lạnh, ban ngày thì nóng bức là điều kiện lý tưởng cho vi rút phát triển khiến rất nhiều người bị các bệnh đường hô hấp, sốt vi rút, đặc biệt là ở trẻ em.

p102442 Miền Bắc: Tăng mạnh dịch sốt vi rút
Tại bệnh viện Nhi TƯ, khoa Nhi Bạch Mai, khoa Nhi bệnh viện quân y 103, rất đông bệnh nhi đến khám trong tình trạng sốt cao đùng đùng 39-40 độ C. Tại khoa Nhi bệnh viện Bạch Mai, số trẻ đến khám tăng gấp rưỡi còn bệnh viện Nhi TƯ tiếp nhận trên 1.500 bệnh nhân tới khám mỗi ngày.
Sốt liên tục 4 – 5 ngày

Có mặt tại khoa Nhi BV quân y 103, chúng tôi chứng kiến nhiều em bé sốt cao đùng đùng được bố mẹ đưa vội tới viện khám. Em P.T.H (11 tuổi ở Mỗ Lao) sốt cao tới 40 độ C, cứ uống thuốc hạ sốt được 3 – 4 tiếng là lại sốt trở lại. Vào viện khám, theo dõi tại viện một ngày, em được cho về nhà với lời dặn: quan trọng nhất là theo dõi nhiệt độ, kiểm soát nhiệt độ kịp thời vì bé bị sốt vi rút. Trải qua 4 ngày sốt liên tục phải uống thuốc hạ sốt, oresol, đến ngày thứ 5, em mới đỡ hơn.

Em nhỏ T.A (9 tháng tuổi, Hà Đông) cũng nhập viện 103 sau cơn co giật vì sốt cao. Mẹ bé ôm con vào viện khóc nức nở, vì trưa hôm đó, thấy bé có biểu hiện bứt dứt, khó chịu đã định đưa con vào viện, đo nhiệt độ cho con mấy lần đều chỉ dừng lại ở 37,8 độ C. Chưa kịp đi viện, đang cho con bú thì bé lên cơn co giật. Vào viện, nhiệt độ thực của bé là 39,3 độ. Trải qua 2 ngày sốt cao liên tục, cứ 4 tiếng lại phải uống hạ sốt một lần, giờ tình trạng của bé mới đỡ hơn nhưng lại phát ban toàn thân và còn hâm hấp sốt.

“Không bao giờ nghĩ con mình lại rơi vào tình cảnh bị sốt cao co giật vì mình luôn rất chú ý đo nhiệt độ cho con. Không ngờ, khi vào viện, y tá xem kỹ thì kẹp nhiệt kế thủy ngân nhà mình bị hỏng, do đứt đoạn thủy ngân trên nhiệt kế, luôn dừng lại ở đúng nhiệt độ đó. Mình ân hận lắm, làm con phải khổ, vì nghe nói, trẻ đã bị sốt cao co giật một lần rồi sẽ rất hay tái lại. Chỉ tại mình, cứ nghĩ con sốt mọc răng thông thường vì bé chỉ sốt, không hề ho hắng, sổ mũi”, mẹ bé T.A nói.

Tại khoa Nhi bệnh viện Bạch Mai, Phó giáo sư Nguyễn Tiến Dũng, Trưởng khoa Nhi cho biết, số trẻ đến khám cao gấp rưỡi ngày thường. Do mấy ngày gần đây, biên độ nhiệt trong ngày thay đổi cao, trẻ chưa thích ứng kịp. Trẻ nhập viện trong thời gian này chủ yếu mắc các bệnh đường hô hấp, sốt vi-rút, đa phần nhẹ, chỉ có một số ít trẻ nặng hơn, bị biến chứng viêm phổi.
Kiểm soát tốt nhiệt độ của trẻ

TS Dũng khẳng định, khi trẻ bị sốt vi rút, việc quan trọng nhất là kiểm soát tốt nhiệt độ của trẻ bằng thuốc hạ sốt. Có nhiều trường hợp, vì không kiểm soát tốt nhiệt độ sốt nên trẻ bị sốt cao co giật.
Khi bị sốt vi rút trẻ thường bị sốt rất cao 39 – 40 độ C, dù uống thuốc hạ sốt thì cơn sốt cũng tái diễn nhanh chóng. Có những trẻ sau 2 – 3 tiếng uống thuốc hạ sốt đã bị sốt lại. Lúc này, cần cho trẻ tắm nước ấm (36 – 37 độ C), cho toàn thân trẻ ngập trong chậu nước ấm để giúp các lỗ chân lông mở ra, nhiệt độ thoát nhanh chóng ra ngoài. Hoặc có thể chườm ấm bằng khăn nhúng nước ấm đắp vào hai nách, cổ, bẹn của trẻ giúp hạ sốt nhanh. Sau tắm nước ấm thì lau khô người trẻ, mặc quần áo thoáng mát và phải tiếp tục chườm ấm cho bé để có thể duy trì nhiệt độ không sốt cao tới 4 tiếng mới tiếp tục được dùng thuốc.

Trẻ sốt vi-rút thường khỏi bệnh trong vòng 7 ngày. Đáng lưu ý là triệu chứng ban đầu của sốt vi-rút cũng khá giống với sốt xuất huyết, viêm não, viêm não Nhật Bản… Do vậy, thấy trẻ sốt cao đột ngột và kéo dài phải đưa trẻ đến các cơ sở y tế để được chẩn đoán, điều trị kịp thời.

Nói về nhiệt kế đo cho trẻ, nhiệt kế bị hỏng không phản ánh đúng thân nhiệt như trường hợp bé T.A trên không phải là hiếm. Khá nhiều trường hợp em bé sốt cao hầm hập được bố mẹ đưa vội vào viện đã lên cơn co giật.

Vì thế, nhiệt kế khi đo cho con xong luôn phải để trong hộp, để lên cao để tránh rung đập có thể làm hỏng nhiệt kế. Ngoài ra, cha mẹ nên sử nhiệt kế thủy ngân truyền thống dùng đo ở nách vẫn phản ánh chính xác nhất thân nhiệt của bé. Các loại nhiệt kế hiện đại cũng phản ánh chính xác thân nhiệt người đo nhưng phải biết cách đo, nếu không sai số về nhiệt độ sẽ rất lớn.

TS Dũng khuyên các bà mẹ nên dùng nhiệt kế thủy ngân, kẹp nách đủ 3 phút rồi mới đọc nhiệt độ. Nếu bé không chịu cho kẹp lâu, có thể sử dụng nhiệt kế điện tử dùng kẹp nách (không nên đo ở miệng hay hậu môn), chỉ sau khoảng hơn 30 giây là đã đo xong, mà vẫn phản ánh đúng thân nhiệt. Nếu xác định chính xác bé sốt trên 38,5 độ C thì mới nên dùng thuốc hạ sốt theo đúng cân nặng.
Các chuyên gia cũng khuyến cáo, cha mẹ không cần quá lo lắng khi con mắc bệnh. Nếu thấy trẻ hắt hơi, sổ mũi nhiều thì cần chú ý làm sạch đường thở. Không nên lạm dụng các dụng cụ hút mũi, xông họng, đặc biệt không tự ý cho trẻ uống thuốc kháng sinh. Khi trẻ sốt vi-rút, không tự ý truyền dịch khi không có chỉ định của bác sĩ.

Hồng Hải
Trong những ngày gần đây số bệnh nhi đến khám tại Bệnh viện Nhi TƯ tăng lên 1.800 – 2.200 trẻ/ngày (tăng khoảng 700 bệnh nhân/ngày).
Trung bình mỗi ngày bệnh viện có khoảng 15 bệnh nhân nhi nằm viện do sốt virus, sốt phát ban, viêm phổi do virus… Sốt virus thường có 2 thể trạng: Sốt cao liên tục và sốt nhẹ. Nhiều gia đình thấy trẻ sốt nhẹ thường nghĩ là trẻ bị viêm họng và tự điều trị.
Cho trẻ uống nước

Theo ThS.BS Trần Thị Hồng Vân, khoa Truyền nhiễm, Bệnh viện Nhi TƯ cho biết, khi trẻ sốt, cơ thể mệt mỏi, nên biếng ăn, gia đình thường chú ý ép trẻ ăn mà quên mất việc cung cấp nước cho trẻ. Vì vậy, bằng mọi cách gia đình phải cho cháu uống nước, những thứ nước mà cháu thích hoặc nước lọc, nhưng chú ý uống rải rác trong ngày chứ không nên uống no nước. Cùng với cung cấp nước nhiều hơn ngày bình thường nên cho trẻ ăn thức ăn lỏng, hoa quả và nhiều chất dinh dưỡng hơn.
Sốt virus nhiệt độ tăng nhanh, nhiều trẻ trước khi đi ngủ nhiệt độ hơi ấm, nhưng trong giấc ngủ trẻ đã sốt cao. Vì vậy, cần chú ý theo dõi nhiệt độ của trẻ cả trong giấc ngủ. Khi trẻ sốt, cần mở phòng, mặc quần áo thoáng, mát.
Cách ngăn chặn sốt virus trong mùa dịch
Cùng với cung cấp nước nhiều hơn ngày bình thường nên cho
trẻ ăn thức ăn lỏng, hoa quả và nhiều chất dinh dưỡng hơn.
Không cần dùng kháng sinh

BS Vân cũng khuyến cáo, khi trẻ sốt trên 38,5 độ, trẻ thường rét, chân tay lạnh, thế nhưng không nên ủ ấm cho trẻ, mà chỉ đi tất tay, chân. Đặc biệt, trẻ sốt cao, để hạ nhiệt kịp thời cần dùng nước ấm khoảng 37 độ chườm bằng khăn mềm, lật đi lật lại khăn. Lấy 5 khăn dúng nước ấm, chườm tại 5 vị trí là trán, 2 nách và 2 bên bẹn, tránh chườm lên ngực trẻ dễ viêm phổi.

Việc dùng khăn chườm được kết hợp với thuốc hạ sốt thông thường được khuyến cáo là paracethamol: 10 – 15mg/kg/lần. Nếu trẻ vẫn sốt thì dùng lại thuốc cách ít nhất 4 tiếng sau và tối đa 4 lần/ngày để tránh tổn thương gan cho trẻ.

Nếu khi trẻ sốt cao quá mà bị co giật, chưa kịp đưa tới cơ sở y tế thì cần sơ cứu kịp thời bằng cách dùng vật hơi cứng như thìa, đũa bọc khăn mềm, sạch nhét vào giữa 2 hàm răng của trẻ, tránh nhét sâu, trẻ khó thở, kết hợp uống thuốc, chườm rồi đưa ngay tới cơ sở y tế.

Một số gia đình khi thấy trẻ tự nhiên sốt nhẹ, ho, sổ mũi, hắt hơi, phát ban, ăn trớ đã đến các hiệu thuốc rồi mua thuốc kháng sinh về tự uống. Theo khuyến cáo của các bác sĩ, sốt virus nói chung không cần dùng kháng sinh. Một số chỉ định có dùng kháng sinh phải được các bác sĩ khám và có kết luận viêm, nhiễm và phải có đơn thuốc.

Để tránh dịch sốt virus không nên đưa trẻ ra ngoài trời từ 11 – 15h, không nên tắm lúc nóng quá, trẻ nhiều mồ hôi, trẻ không ngồi quạt mạnh khi có nhiều mồ hôi và tránh tiếp xúc nơi đông người, đặc biệt nơi đang có dịch bệnh. Ngoài ra, gia đình cần cho trẻ ăn uống đủ chất dinh dưỡng và uống nước đều đặn.
Sốt virut là bệnh hay gặp ở trẻ, rất dễ lây qua đường hô hấp với triệu chứng điển hình là trẻ đột ngột sốt cao 39 – 40oC, kèm theo ho, chảy mũi, rối loạn tiêu hóa, nổi ban…

p55811 Triệu chứng và diễn biến bệnh sốt virus ở trẻ em
Triệu chứng trẻ bị sốt virut

Sốt cao: Đây là biểu hiện thường gặp ở những trường hợp sốt do virut, thường từ 38-39oC, thậm chí 40-41oC. Trong cơn sốt trẻ thường mệt mỏi và ít đáp ứng với các loại thuốc hạ sốt thông thường như paracetamol… Khi hạ sốt trẻ lại tỉnh táo, chơi bình thường; đau mình mẩy: ở trẻ lớn thì đau cơ bắp, trẻ thường kêu đau khắp mình, trẻ nhỏ có thể quấy khóc; đau đầu: một số trường hợp trẻ có thể đau đầu nhưng vẫn tỉnh táo, không kích thích, vật vã.

Viêm long đường hô hấp: Các biểu hiện viêm long đường hô hấp như ho, chảy nước mũi, hắt hơi, họng có thể đỏ…

Rối loạn tiêu hóa: Thường xuất hiện sớm nếu nguyên nhân gây sốt do virut đường tiêu hóa, cũng có thể xuất hiện muộn hơn vài ngày sau khi sốt với đặc điểm là phân lỏng, không có máu, chất nhày.

Viêm hạch: Đặc biệt là các hạch vùng đầu, mặt, cổ thường sưng to, đau có thể nhìn hoặc sờ thấy.

Phát ban: Thường xuất hiện 2-3 ngày sau khi sốt, khi xuất hiện ban thì sẽ đỡ sốt.

Viêm kết mạc mắt: Kết mạc mắt có thể đỏ, có dử mắt, chảy nước mắt.

Nôn: Có thể trẻ nôn nhiều lần nhưng thường xuất hiện sau khi ăn.
Diễn biến của sốt virut

Cơ thể trẻ em do chưa có sức đề kháng cao nên rất dễ bị nhiễm bệnh, trong những ngày hè, nhiều trẻ phải nhập viện do sốt virut là hiện tượng rất hay gặp tại khoa nhi các bệnh viện. Trong điều kiện bình thường cũng có những virut ký sinh trên đường hô hấp, tiêu hóa… khi gặp điều kiện thuận lợi chúng phát triển, xâm nhập cơ thể và gây bệnh.

Một số loại virut thường gây sốt như: Myxo virut, coxackie, entero virut, sởi, … Virut có thể lây từ người này sang người khác, đặc biệt là nhiễm virut qua đường hô hấp, tiêu hóa… có thể gây thành dịch. Một trong các triệu chứng nổi bật của tình trạng nhiễm virut là sốt cao. Trong thuật ngữ y học thường gọi là sốt virut. Các triệu chứng trên thường xuất hiện rất rầm rộ, sau 3 – 5 ngày sẽ giảm dần và mất đi, trẻ trở lại khỏe mạnh.
Các xét nghiệm cho thấy: Bạch cầu thường giảm hoặc bình thường. Huyết sắc tố bình thường. CRP < 6mg/ml. Một số trường hợp có thể phân lập virut từ dịch ngoáy họng hoặc máu. Sử dụng kỹ thuật PCR có thể giúp tìm virut trong dịch hầu họng, máu.

Theo afamily
Sốt virut là bệnh hay gặp ở trẻ, bệnh rất dễ lây qua đường hô hấp với triệu chứng điển hình là trẻ đột ngột sốt cao 39 – 40oC, kèm theo các triệu chứng khác như ho, chảy mũi, rối loạn tiêu hóa, nổi ban…

Triệu chứng trẻ bị sốt virut

   * Sốt cao: Đây là biểu hiện thường gặp ở những trường hợp sốt do virut, thường từ 38-39oC, thậm chí 40-41oC. Trong cơn sốt trẻ thường mệt mỏi và ít đáp ứng với các loại thuốc hạ sốt thông thường như paracetamol… Khi hạ sốt trẻ lại tỉnh táo, chơi bình thường; đau mình mẩy: ở trẻ lớn thì đau cơ bắp, trẻ thường kêu đau khắp mình, trẻ nhỏ có thể quấy khóc; đau đầu: một số trường hợp trẻ có thể đau đầu nhưng vẫn tỉnh táo, không kích thích, vật vã.
   * Viêm long đường hô hấp: Các biểu hiện viêm long đường hô hấp như ho, chảy nước mũi, hắt hơi, họng có thể đỏ…
   * Rối loạn tiêu hóa: Thường xuất hiện sớm nếu nguyên nhân gây sốt do virut đường tiêu hóa, cũng có thể xuất hiện muộn hơn vài ngày sau khi sốt với đặc điểm là phân lỏng, không có máu, chất nhày.
   * Viêm hạch: Đặc biệt là các hạch vùng đầu, mặt, cổ thường sưng to, đau có thể nhìn hoặc sờ thấy.
   * Phát ban: Thường xuất hiện 2-3 ngày sau khi sốt, khi xuất hiện ban thì sẽ đỡ sốt.
   * Viêm kết mạc mắt: Kết mạc mắt có thể đỏ, có dử mắt, chảy nước mắt.
   * Nôn: Có thể trẻ nôn nhiều lần nhưng thường xuất hiện sau khi ăn.

Biện pháp chăm sóc trẻ bị sốt virut

Đối với các bệnh do virut gây ra hầu hết chưa có thuốc đặc hiệu, chủ yếu là điều trị chứng, đối với sốt virut ở trẻ em cũng vậy. Do đó các biện pháp thường áp dụng là:

   * Hạ sốt: Thường dùng paracetamol liều 10mg/kg, 6 giờ/1 lần.
   * Chườm mát cho trẻ bằng khăn mát, lau khô mồ hôi, để trẻ nằm nơi thoáng mát, mặc quần áo mỏng.
   * Chống co giật: Nếu trẻ sốt cao trên 38,5oC thì dùng thuốc hạ sốt kèm theo thuốc chống co giật theo chỉ định của bác sĩ, đặc biệt là những trẻ có tiền sử co giật khi sốt cao.
   * Bù nước và điện giải: Khi sốt cao có thể gây ra tình trạng mất nước, rối loạn cân bằng điện giải trong cơ thể. Nên dùng các thuốc có tác dụng bù lượng nước mất qua da và điện giải do sốt như oresol, cháo muối nấu loãng.
   * Chống bội nhiễm: Vệ sinh sạch sẽ cho trẻ, nhỏ mắt, mũi bằng natriclorid 0,9%, tránh bội nhiễm vi khuẩn đường hô hấp.
   * Dinh dưỡng: Cho trẻ ăn lỏng, dễ tiêu, giàu chất dinh dưỡng.
   * Vệ sinh: Vệ sinh cơ thể cho trẻ sạch sẽ, tắm bằng nước ấm trong phòng kín

Kiên trì hạ sốt và bù nước

Sốt do vi rút, trẻ sốt cao liên tục trong nhiều ngày, có những trẻ chỉ sốt về đêm, về chiều, rồi kèm theo các triệu chứng sổ mũi nhiều, họng đỏ gây kích thích khiến bé có tiếng ho, rồi có cảm giác bé nuốt vướng, nôn trớ…

Các chuyên gia y tế khuyến cáo: Kháng sinh không có hiệu quả điều trị sốt vi rút. Trẻ đã bị sốt cao liên tục trong nhiều ngày, cơ thể đã mệt mỏi nay lại uống thêm kháng sinh, sức đề kháng càng giảm. Có trẻ còn bị tác dụng phụ của kháng sinh gây đi ngoài… sức khỏe càng yếu, khiến sốt càng kéo dài. Vì thế, điều quan trọng là dùng thuốc hạ sốt và bổ sung thêm nước (nước trái cây, dung dịch oresol…). Lưu ý, nhiều trường hợp, trẻ mới dùng thuốc hạ sốt được 2 – 3 tiếng đã tái sốt lại thì không cho trẻ uống tiếp thuốc hạ sốt mà cần chườm khăn ấm vào bẹn, nách, trán… Nếu trẻ kèm theo triệu chứng sổ mũi nhiều thì cần rửa nước muối sinh lý hàng ngày giúp mũi thông thoáng.

Phải đưa trẻ đến khám ngay tại cơ sở y tế khi có các dấu hiệu sau:

- Sốt cao trên 38,5oC, đặc biệt là trên 39oC mà dùng thuốc hạ sốt không hiệu quả.

Lơ mơ, li bì, ngủ nhiều, xuất hiện co giật, đau đầu liên tục, tăng dần, buồn nôn, nôn khan nhiều lần, sốt kéo dài trên 5 ngày.

Để phòng bệnh trong thời điểm chuyển mùa, cần nâng cao sức đề kháng cho trẻ bằng chế độ dinh dưỡng hợp lý, cho trẻ uống nhiều nước hàng ngày và chú ý mặc quần áo theo thời tiết. Vì thời điểm này, về đêm khuya và sáng sớm đã hơi se lạnh, trong khi buổi trưa lại nắng gay gắt, nên cần điều chỉnh quần áo cho trẻ thường xuyên, vừa phòng nguy cơ nhiễm lạnh, vừa phòng nguy cơ đổ mồ hôi cũng gây cảm lạnh cho bé.

Chú ý: Phải đưa trẻ đến khám ngay tại trung tâm y tế khi có các dấu hiệu sau: khi trẻ sốt cao trên 38,5oC, đặc biệt là trên 39oC mà dùng thuốc hạ sốt không đáp ứng. Lơ mơ, li bì, ngủ nhiều, xuất hiện co giật, đau đầu liên tục và tăng dần, buồn nôn, nôn khan nhiều lần, sốt kéo dài trên 5 ngày.

Sốt virut rất dễ gây thành dịch nên khi trẻ bị nhiễm bệnh cần cách ly với trẻ khác và giữ ấm cho trẻ. Không nên cho trẻ ốm đến trường vì dễ lây cho nhiều trẻ khác.

Trong số những loại bệnh do virut gây nên hiện đã có vaccin phòng bệnh như viêm não Nhật Bản, sởi, quai bị, Rubella, các bậc cha mẹ nên đưa con em đi tiêm chủng đúng lịch tại các cơ sở y tế.

Tiêm chủng là biện pháp phòng bệnh tốt nhất hiện nay, không chỉ phòng cho bản thân trẻ tiêm mà còn tạo độ miễn dịch cho cả cộng đồng.

Theo Sức khỏe & Đời sống
Hỏi: Con tôi năm nay 3 tuổi, thường hay bị nóng sốt thất thường, cứ mỗi lần bị bệnh là sốt lên đến 39-40 độ , mỗi khi con tôi sốt cao như thế cho uống thuốc hạ sốt thì cơn sốt có giảm đi dần dần nhưng chỉ khoảng 3-4 giờ sau khi uống thuốc là sốt lại, kéo dài khoảng 3-4 ngày thì hết. Tôi có đưa cháu đi bác sĩ, chẩn đoán “sốt siêu vi”. Vậy “sốt siêu vi” là gì? Cách phòng ngừa và phương pháp chữa trị như thế nào?

Trả lời: Chào bạn, sốt siêu vi là chẩn đoán thường thấy khi vài ngày đầu trẻ bị sốt mà chưa xác định chính xác trẻ mắc bệnh gì. Sốt siêu vi cũng có thể là sốt xuất huyết, cũng có thể là viêm hô hấp hay 1 số bệnh do siêu vi trùng khác. Do đó, thường bác sĩ hẹn bệnh nhân khám lại hay làm một số xét nghiệm để biết thêm chính xác bé bệnh gì và bệnh này thường sẽ tự khỏi trong vòng 5-7 ngày.
Nhận biết các dấu hiệu khi trẻ bị sốt virut

Sốt cao: Đây là biểu hiện thường gặp ở những trường hợp sốt do virut, thường từ 38-39oC, thậm chí 40-41oC. Khi hạ sốt trẻ lại tỉnh táo, chơi bình thường; đau mình mẩy: ở trẻ lớn thì đau cơ bắp, trẻ thường kêu đau khắp mình, trẻ nhỏ có thể quấy khóc; đau đầu: một số trường hợp trẻ có thể đau đầu nhưng vẫn tỉnh táo,…

Viêm long đường hô hấp: Các biểu hiện viêm long đường hô hấp như ho, chảy nước mũi, hắt hơi, họng có thể đỏ…

Rối loạn tiêu hóa: Thường xuất hiện sớm nếu nguyên nhân gây sốt do virut đường tiêu hóa, cũng có thể xuất hiện muộn hơn vài ngày sau khi sốt với đặc điểm là đại tiện lỏng, không có máu, chất nhày.

Viêm hạch: Đặc biệt là các hạch vùng đầu, mặt, cổ thường sưng to, đau có thể nhìn hoặc sờ thấy.

Phát ban: Thường xuất hiện 2-3 ngày sau khi sốt, khi xuất hiện ban thì sẽ đỡ sốt.

Viêm kết mạc mắt: Kết mạc mắt có thể đỏ, có dử mắt, chảy nước mắt.

Nôn: Có thể trẻ nôn nhiều lần nhưng thường xuất hiện sau khi ăn.
Xử trí sốt do virus ở trẻ

Các bệnh do virus gây ra hầu hết chưa có thuốc đặc hiệu, chủ yếu là điều trị triệu chứng, đối với sốt virus ở trẻ em cũng vậy. Do đó, các biện pháp thường áp dụng là:

Hạ sốt: Thường dùng paracetamol liều 10 mg/kg, 6 giờ/lần.

Chườm mát: Lau mình trẻ bằng khăn mát, lau khô mồ hôi, để trẻ nằm nơi thoáng mát, mặc quần áo mỏng.

Chống co giật: Nếu trẻ sốt cao trên 38,5 độ C thì nên dùng thuốc hạ sốt kèm theo thuốc chống co giật theo chỉ định của bác sĩ, đặc biệt là những trẻ có tiền sử co giật khi sốt cao.

Bù nước và điện giải: Khi sốt cao có thể gây ra tình trạng mất nước, rốt loạn cân bằng điện giải trong cơ thể, nên dùng các thuốc có tác dụng bù lượng nước mất qua da và điện giải do sốt như oresol, cháo muối nấu loãng.

Chống bội nhiễm: Vệ sinh sạch sẽ cho trẻ, nhỏ mắt, mũi bằng natriclorid 0,9%, tránh bội nhiễm vi khuẩn đường hô hấp.

Dinh dưỡng: Cho trẻ ăn lỏng, dễ tiêu, giàu chất dinh dưỡng.

Vệ sinh: Vệ sinh cơ thể cho trẻ sạch sẽ, tắm bằng nước ấm trong phòng kín.

Phải đưa trẻ đến khám ngay tại trung tâm y tế khi có các dấu hiệu sau: Trẻ sốt cao trên 38,5 độ C, đặc biệt là trên 39 độ C mà dùng thuốc hạ sốt không đáp ứng; lơ mơ, li bì, ngủ nhiều, xuất hiện co giật, đau đầu liên tục, tăng dần; buồn nôn, nôn khan nhiều lần, sốt kéo dài trên 5 ngày.

Sốt virus dễ gây thành dịch nên khi trẻ bị nhiễm bệnh, cần cách ly và giữ ấm. Khi trẻ bị ốm, không nên cho đến trường.

Theo Sức Khỏe & Đời Sống
Sốt rét dai dẳng thường do chủng loại ký sinh trùng sốt rét Plasmodium falciparum gây nên. Bệnh nhân bị mắc bệnh sốt rét lai rai, điều trị bảo đảm đúng liệu trình một đợt bằng thuốc đặc hiệu nhưng vẫn không sạch ký sinh trùng sốt rét và không cắt được cơn sốt. Nếu có cắt được cơn sốt, vài ngày sau lại lên cơn sốt trở lại. Sốt rét dai dẳng thường dẫn đến hậu quả bệnh nhân bị thiếu máu, suy kiệt, teo cơ hoặc bệnh từ thể nhẹ chuyển sang thành thể nặng và có một số trường hợp bị sốt rét ác tính.

Nguyên nhân dẫn đến sốt rét dai dẳng

Sốt rét dai dẳng có thể do nhiều nguyên nhân khác nhau. Tùy theo nguyên nhân được phát hiện, chẩn đoán, sẽ có giải pháp chữa trị phù hợp. Có 3 trường hợp cần chú ý:

- Sốt rét dai dẳng do người bệnh bị nhiễm chủng loại ký sinh trùng sốt rét Plasmodium falciparum ký sinh trong máu nhưng ký sinh trùng đã kháng lại với loại thuốc đặc hiệu điều trị sốt rét đang sử dụng.

- Sốt rét dai dẳng xảy ra do liệu trình điều trị không đầy đủ nên thuốc không đủ hiệu lực diệt sạch hết ký sinh trùng sốt rét trong máu.

- Sốt rét dai dẳng cũng còn do bệnh nhân chưa có miễn dịch với bệnh sốt rét hoặc do người bệnh sốt rét có các bệnh khác kèm theo làm giảm sức đề kháng và khả năng tạo miễn dịch chống lại ký sinh trùng sốt rét.
Hướng dẫn bà con tẩm màn bằng hóa chất phòng chống sốt rét. Ảnh: PV

Sốt rét dai dẳng có thể chữa khỏi

Để chữa khỏi sốt rét dai dẳng, cần xem xét, xác định các nguyên nhân đã nêu trên nhằm tìm biện pháp khắc phục. Cần sử dụng các loại thuốc điều trị sốt rét có hiệu lực cao để chống kháng, giám sát việc sử dụng thuốc của bệnh nhân theo đúng liệu trình quy định và khám phát hiện các bệnh khác kèm theo để chữa trị.

Trong hướng dẫn chẩn đoán và điều trị bệnh sốt rét đã được Bộ trưởng Bộ Y tế ban hành kèm theo Quyết định số 4605/QĐ-BYT ngày 24/11/2009 quy định về việc điều trị đặc hiệu cụ thể với các loại thuốc điều trị ưu tiên (first line) và thuốc điều trị thay thế (second line).

Theo quy định này, bệnh nhân sốt rét do bị nhiễm ký sinh trùng sốt rét Plasmodium falciparum phải sử dụng thuốc dihydroartemisinine-Piperaquine (biệt dược là arterakine hoặc CV artecan) dùng liều 3 ngày kết hợp với thuốc primaquine liều duy nhất cho tất cả các trường hợp có ký sinh trùng sốt rét dương tính. Nếu thất bại, có thể sử dụng thuốc điều trị thay thế như quinine dùng 7 ngày kết hợp với doxycycline dùng 7 ngày để giải quyết khả năng ký sinh trùng sốt rét đã kháng thuốc điều trị ưu tiên. Đối với trẻ em dưới 8 tuổi và phụ nữ có thai, sử dụng thuốc quinine 7 ngày kết hợp với thuốc clindamycine 7 ngày. Liều lượng dùng các loại thuốc này đúng theo hướng dẫn của phác đồ điều trị đã hướng dẫn.

Một điều cần lưu ý là bệnh nhân sốt rét được xác định đã điều trị khỏi bệnh và đáp ứng điều trị khi người bệnh hết các triệu chứng lâm sàng, sạch ký sinh trùng sốt rét sau 3 ngày điều trị và không có ký sinh trùng sốt rét trong suốt thời gian điều trị tính cho đến ngày thứ 28. Nếu kết quả xét nghiệm máu chỉ phát hiện được thể giao bào (gametocyte) mà người bệnh không sốt thì không phải là điều trị thất bại, trong trường hợp này cần sử dụng primaquine để diệt thể giao bào chống lây lan.

Vậy thể bệnh sốt rét dai dẳng có thể điều trị khỏi, nó không phải là một bệnh kinh niên hay mạn tính như quan niệm của một số người bệnh chưa hiểu đúng về vấn đề này.          

 TTƯT.BS. Nguyễn Võ Hinh

(suckhoe-doisong)
Tôi có một cháu gái 30 tháng tuổi. Gần đây cháu hay bị sốt cao dẫn đến co giật, tôi có đưa cháu đến nằm viện khoảng 1 tuần, bác sĩ bảo cháu bị sốt siêu vi. Khi cháu ra viện, về nhà khoảng 10 ngày sau lại sốt lại và co giật, trợn mắt, tôi cũng đưa bé nhập viện điều trị 1 tuần, cũng chẩn đoán cháu bị sốt siêu vi.

Tôi rất lo sợ tình trạng của cháu, bởi cháu cứ sốt vào lúc nửa đêm. Xin hỏi bệnh của cháu nên điều trị bằng cách nào? Bệnh viện nào chẩn đoán tốt, điều trị ra sao? Có ảnh hưởng gì cho thần kinh sau này không?

ĐẶNG MINH NAM

- Trả lời của phòng mạch online:

Trẻ dưới 5 tuổi rất dễ nhiễm siêu vi và sốt cao đột ngột >38 độ C. Khi trẻ sốt trên 38 độ C thường xuất hiện những cơn co giật. Đây là hội chứng hay gặp ở trẻ nhỏ, nhất là khi có sự thay đổi thời tiết, khí hậu. Nếu không khống chế cơn co giật sẽ khiến não thiếu ôxy, suy giảm trí tuệ và có thể mắc bệnh động kinh, dễ để lại di chứng não. Việc anh cho cháu đi bệnh viện là hoàn toàn đúng.

Tuy nhiên có một số việc nên làm ngay tại nhà:

- Theo dõi cháu: sờ trán, chân tay, nếu thấy sốt thì cặp nhiệt độ ngay. Khi thấy nhiệt độ 38 độ C thì bắt đầu dùng nước ấm lau cho cháu. Nước ấm làm giãn mạch ngoại vi nên nhiệt độ trung tâm sẽ giảm, tránh được cơn co giật. Đồng thời trong nhà nên có viên thuốc paracetamol dạng đặt hậu môn. Anh đặt hậu môn cho cháu, nhiệt độ hạ sẽ không bị lên cơn co giật nữa.

- Về nguyên tắc, nhiễm siêu vi làm gì có kháng sinh đặc trị nên nằm viện cũng chỉ hạ nhiệt, theo dõi là chủ yếu để tránh lên cơn co giật mà thôi.

- Sốt siêu vi có thể lành tính bởi thường sau 7 ngày bệnh sẽ lui. Tuy nhiên, nếu cứ để trẻ lên cơn co giật mỗi lần sốt thì lại ảnh hưởng đến hoạt động của não bộ. Mong anh chuẩn bị sẵn thuốc hạ nhiệt và theo dõi bé cẩn thận. Gà trống nuôi con quả là khó khăn, nhất là không có phản xạ thức dậy sờ đầu con hay cho bé đi tè đêm.

Anh nên cho bé uống mỗi ngày chừng 3 thìa mật ong. Nếu bé chịu thì để bé tự uống, không cần pha loãng. Mật ong có tác dụng sát khuẩn rất tốt, đặc biệt với đường hô hấp trên. Khi thời tiết thay đổi, anh nhớ giữ ấm cổ cho bé. Nếu bé dễ bị viêm mũi họng càng cần giữ ấm vùng họng. Nếu bố con anh nằm phòng máy lạnh phải để nhiệt độ 28 độ C. Nếu sử dụng quạt thì đừng để gió quạt thẳng vào người bé. Nên để gió quạt theo kiểu đối lưu không khí chứ đừng trực tiếp.

“Trẻ con không phải là người lớn thu nhỏ lại”, chúng rất non nớt và đề kháng kém. Ở đâu chữa sốt siêu vi cũng giống nhau. Anh đừng nghĩ có nơi nào chữa dứt bệnh vì đi nhà trẻ cháu bị lây từ bạn bè chung lớp. Bụi đường cũng là tác nhân mang siêu vi đến cho trẻ, thức ăn cũng là tác nhân quan trọng. Tốt nhất anh luôn chuẩn bị sẵn thuốc hạ sốt và đọc sách nuôi dạy trẻ để chăm sóc con gái tốt hơn.

BS LÊ THÚY TƯƠI
vnchannel.net
Các tin tức dồn dập gần đây cho thấy một hiện tượng bùng phát các bệnh nhiễm virus ở trẻ em, bao gồm những bệnh lý đặc thù như quai bị và sốt xuất huyết và các dạng bệnh phát triển thành dịch gọi chung là nhiễm siêu vi mà tác nhân gây bệnh cần phải được xác định cụ thể hơn. Gây chú ý nhiều nhất là dịch “sốt siêu vi” đang hoành hành ở trẻ em và học sinh tại Hà Nội và một số tỉnh, thành, với biểu hiện chính là sốt và các triệu chứng đường hô hấp (ho, sổ mũi, đau họng...).


Có nhiều loại tác nhân siêu vi (trên 250 phân típ kháng nguyên thuộc 8 giống khác nhau) có thể gây hội chứng hô hấp. Có lẽ đây là nhóm bệnh lý cấp tính phổ biến nhất - mà mỗi người bình quân hằng năm mắc phải 3 - 5 lần, nhiều nhất là ở trẻ nhỏ. Đại đa số các bệnh nhiễm này liên hệ đường hô hấp trên, nhưng bệnh đường hô hấp dưới cũng có thể phát sinh, đặc biệt ở trẻ nhỏ và một số nhóm dịch tễ. Thường gặp nhất là:                                            

- Các rhinovirus, tác nhân chính gây hội chứng cảm lạnh (sổ mũi, nghẹt mũi, nhảy mũi), đôi khi gây biến chứng viêm tai, viêm xoang, viêm phổi hay các cơn kịch phát hen suyễn hoặc viêm phế quản.

- Coronavirus: cũng thường gây cảm lạnh.

- Adenovirus: gây cảm lạnh, viêm họng và đôi khi viêm phổi ở trẻ em, có thể phát thành dịch ở trường học và doanh trại quân đội.

- Virus cúm A, B: gây bệnh cúm, có thể gây biến chứng viêm phổi hay viêm mũi - họng.

- Phó cúm: viêm thanh quản, viêm phổi ở trẻ em, viêm họng, cảm lạnh, viêm khí phế quản ở người lớn.

- RSV (virus hợp bào hô hấp): viêm phổi và viêm tiểu phế quản ở trẻ em, cảm lạnh ở người lớn, viêm phổi ở người già...

- Enterovirus (các virus Echo và Coxsackie): gây bệnh sốt cấp tính không đặc thù (“cúm mùa hè”), bệnh Bornholm (sốt, tức ngực, đau bụng trên), bệnh sốt phát ban, bệnh tay - chân - miệng (nổi mụn nước, bóng nước, loét, phát ban)...

Nhưng dịch sốt siêu vi hiện nay là do tác nhân nào? GS. Đỗ Quang Hà, một chuyên gia về virus học ở Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới TP.HCM, nhận định: “Muốn xác định tác nhân gây bệnh, phải phân lập virus. Nhưng đó là những dạng bệnh nhẹ, với diễn tiến thường lành tính, cho nên các nơi thường không làm xét nghiệm phân lập...”. Và cho dù có nhận diện được một virus, thì điều ấy không có nghĩa là đợt bùng phát “sốt siêu vi” hiện nay chỉ do một tác nhân duy nhất gây nên. Trong khi đó, một giới chức y tế ở Hà Nội cho rằng tác nhân gây dịch sốt siêu vi hiện nay ở Hà Nội là một adenovirus. Là một virus thuộc giống Mastadenovirus, bao gồm ít nhất 47 típ huyết thanh, adenovirus của người thường gây bệnh cho trẻ em và nhũ nhi, đặc biệt vào thời điểm hiện nay (từ mùa thu đến mùa xuân). Một số típ adenovirus (4, 7, 3, 14, 21) có kết hợp với những cơn bột phát bệnh cấp đường hô hấp nơi các tân binh vào mùa đông và mùa xuân. Bệnh nhiễm adenovirus được điều trị theo triệu chứng cùng với các biện pháp hỗ trợ (không dùng thuốc kháng virus). Vaccin cho adenovirus 4 và 7 đã được triển khai nhằm phòng chống dịch trong các trại lính tân binh.



BS. Phạm Quốc Vỹ

Nguồn: Khoahocphothong